Invloed van versiewijziging AERIUS-Calculator

Wat is de invloed van een AERIUS-­wijziging?

De AERIUS-calculator is een rekeninstrument waar bij wijzigingen in de onderliggende data de uitkomst beïnvloeden. Denk hierbij aan nieuwe emissiefactoren, bijgewerkte verspreidingsmodellen, geactualiseerde achtergronddepositie en leefgebiedgegevens van natuurgebieden (RIVM). Dit houdt in dat als je bij eerdere projecten een berekening hebt gemaakt met een oudere versie, de resultaten (bij gelijke invoer) óók anders kunnen uitvallen in een nieuwere versie. De verandering zit ‘m niet zozeer in dat je iets anders doet, maar dat de instrumentatie (gegevens en modellen) veranderd is.

Bijvoorbeeld: in de versie 2025 zijn bronkarakteristieken voor mobiele werktuigen veranderd, verticale spreiding toegevoegd bij punt- en lijnbronnen en de achtergronddepositie geactualiseerd. Ook is in de Omgevingsregeling opgenomen dat bij vergunningverlening verplicht de nieuwste versie van de calculator gebruikt moet worden.

Wat betekent dit voor jouw bedrijf?

Je bent verplicht om je stikstofdossier actueel te houden (Wet natuurbescherming). Het voorkomt dat je later wordt geconfronteerd met het feit dat je eerdere berekening “niet meer actueel is”. In wezen: de versie­wijziging is geen formaliteit, het is een wijziging die effect heeft op je stikstofruimte, de wijze van berekenen én de tijdslijn van je project. Voor jouw bedrijfsuitbreiding, nieuwbouw, nieuwe of andere activiteit betekent dit concreet:

• Controleer of je toestemmingverlening, vergunning- of meldingsplicht hebt met de geldende versie van de AERIUS-calculator. Als je nog een oude versie hebt gebruikt bij intern salderen, riskeer je dat het bevoegd gezag om een nieuwe berekening vraagt. De recente uitspraak van de Raad van State stelt dat stikstofberekeningen bij bedrijven waarbij gebruik is gemaakt van intern salderen en die uitgevoerd zijn tussen 1-1-2020 en 1-1-2025, alsnog vergunningplichtig zijn.

• Voor lopende vergunningprocedures geldt: wanneer een nieuwe versie van de AERIUS-calculator uitkomt, voer dan een herberekening uit met deze versie. Om er zeker van te zijn dat jouw plannen nog steeds haalbaar zijn.

Slim omgaan met de nieuwste versie en vooruitzien

Sinds oktober 2025 zijn AERIUS-calculator en monitor 2025 beschikbaar. Door vooruit te kijken kun je tijdig actie ondernemen (zoals het aanpassen van plannen, extra mitigerende maatregelen, of het uitbreiden van stikstofruimte) en voorkom je vertraging of extra kosten. Update je berekeningen tijdig en zorg dat je voorbereid bent. Als de nieuwe versie leidt tot een hogere depositie of minder ruimte, bereid dan maatregelen voor of herzie je plan om alsnog binnen de grenswaarden te blijven.

Denk aan de volgende punten:

• Bij vergunningtrajecten of uitbreidingsplannen die betrekking hebben op meerdere jaartallen, is het periodiek controleren op updates van de AERIUS-calculator misschien verstandig. Omdat deze jaarlijks met nieuwe gegevens wordt geüpdatet.
• Bij het opnieuw doorrekenen worden rekenbestanden uit een oude versie doorgaans in het nieuwe geplaatst. Een verandering in het resultaat kan aanleiding zijn om je plan aan te passen of in overleg te treden met het bevoegd gezag.
• Bij nieuw- of herbouwplannen, bouw daar met een marge in de stikstofruimte. Beoordeel bijvoorbeeld vooraf wanneer je activiteit over de stikstofgrens gaat. AERIUS is immers een simulatie. Je verhoogt heel gemakkelijk getallen om te kijken waar de limiet ligt om <0,00 mol depositie te veroorzaken.

De problematiek rond stikstof blijft groot en een oplossing is nog niet gevonden. Met de nieuwe AERIUS-calculator probeert het ministerie meer duidelijkheid te geven. De neerslag van stikstof moet omlaag, dat is zeker.