Omgevingswet en bodem: nog veel uitdagingen

Overgangsrecht bodem: complexer dan gedacht

“Voordat de Omgevingswet bestond, waren alle zaken netjes geregeld onder de Wet Bodembescherming (Wbb). Bodemsaneringen lopen vaak jarenlang, waardoor veel huidige projecten nog onder deze oude wet vallen. Met de komst van de Omgevingswet is er overgangsrecht ingesteld, omdat de aanpak nu anders is.

Na bijna anderhalf jaar blijkt dit overgangsrecht veel ingewikkelder dan verwacht. In de wet zelf staat er nauwelijks een A4’tje over, maar inmiddels hebben we al drie keer extra toelichtingen ontvangen. Ook blijkt het overgangsrecht op meerdere manieren te interpreteren.

Overgangsrecht in de praktijk

We zien dit in de praktijk bij een locatie waar het saneringsplan onder de oude Wbb valt, terwijl de nieuwe riolering op hetzelfde terrein onder de Omgevingswet wordt aangelegd. Zo gelden er twee verschillende wettelijke kaders op één locatie. Het digitale loket biedt helaas geen mogelijkheid om deze situatie toe te lichten, omdat dit niet is ingericht voor dit soort details – een probleem wat we in een eerder artikel ook al aankaartten.

Gelukkig kennen onze adviseurs de meeste vergunningverleners persoonlijk. Dit directe contact zorgt ervoor dat we alsnog de juiste afstemming bereiken en problemen voorkomen.

Melding Omgevingswet? Calculeer afwijzingen in

Wil je een melding Omgevingswet doen, dan kun je dat in sommige gevallen tot vijf dagen voor aanvang van de werkzaamheden doen. Die melding moet dan wel 100% duidelijk zijn. Dit is vaak niet het geval, omdat er niet door elk bevoegd gezag ruimte geboden wordt voor overleg of toelichting. Daarom wordt een melding in zo’n geval standaard afgekeurd, simpelweg omdat vijf dagen voor de overheid niet genoeg is om de aanvraag door te nemen, vragen te stellen, antwoorden te beoordelen en een besluit te nemen.

De ervaring leert dat het soms pas de derde keer raak is, ook omdat niet duidelijk is waaróm de melding wordt afgekeurd. Dat is driemaal vijf dagen, plus alle tijd die daartussen zit om de nieuwe melding voor te bereiden. Als wij een melding Omgevingswet of een vergunningprocedure voor een klant opstarten, calculeren wij deze vertraging in bij bevoegde gezagen waar dit te verwachten is. Gelukkig kunnen we nog steeds bij diverse ambtenaren (en buiten het digitale loket om) snel schakelen waardoor de klant snel aan de slag kan.

Nulsituatie bodemonderzoek overbodig – of toch niet?

De Omgevingswet stelt in veel gevallen een nulsituatieonderzoek bodem niet meer verplicht voordat je een milieubelastende activiteit gaat uitvoeren. Hoera! Eindelijk af van die eindeloze onderzoeken en regeltjes. En inderdaad, dat was ook het uitgangspunt van de Omgevingswet. Maar juich niet te vroeg – het eindonderzoek blijft namelijk wel gehandhaafd.

Wilde je bijvoorbeeld een ondergrondse tank plaatsen, dan stelde je in het verleden de bodemstatus vast met een nulsituatie bodemonderzoek. Verwijderde je na een aantal jaren de tank, dan liet je een eindonderzoek uitvoeren, waarbij het resultaat vergeleken werd met de nulsituatie. Was dat hetzelfde, dan had zich geen lekkage voorgedaan. Zo niet, dan werd er een sanering uitgevoerd.

Voorkom kosten

Wanneer je straks gaat stoppen met je milieubelastende activiteit, dan moet je dat eindonderzoek dus nog steeds uit laten voeren. Heb je dan geen nulsituatieonderzoek laten doen, dan kun je je daarmee behoorlijk in de voet schieten. De wet gaat er dan namelijk van uit dat de bodem volledig schoon was voordat je begon. Dat is in een bedrijfsomgeving vrijwel nooit het geval, waardoor er dan toch een saneringsverplichting kan ontstaan.

Kortom: ook al is een nulsituatie bodemonderzoek niet verplicht, het kan achteraf een hoop chagrijn én kosten voorkomen. Belangrijker nog: stel dat er al sprake is van verontreiniging, dan kunnen jouw aannemers ook de juiste veiligheidsmaatregelen treffen voor ze beginnen. Daarnaast blijft het ook om andere redenen zoals aan-/verkoop en (ver)huur zinvol om toch gewoon even die nulsituatie vast te leggen.

Wij adviseren onze klanten daarom altijd om een nulsituatie bodemonderzoek uit te laten voeren.

Gewoon iemand bellen

Met de Omgevingswet wordt een poging gedaan om het oude te verbeteren, dat is positief. Laten we hopen dat de dubbele maatstaven door het overgangsrecht en de beperkingen van het digitaal loket, knelpunten zijn die gaandeweg verdwijnen.

Omdat het toch allemaal complexer is dan van tevoren gedacht, is het logisch dat er vragen rijzen over een bodemkwestie of de Omgevingswet. En laten we eerlijk zijn, dan wil je iemand gewoon bellen. En dat kan! BMD Advies staat altijd klaar om vragen te beantwoorden en jouw bedrijf deskundig te begeleiden.”