Nieuws / 28 maart 2025 Wat betekent het Besluit ZZS-register voor jouw bedrijf? Nederland zet zich actief in voor een schonere en gezondere leefomgeving, een ambitie die centraal staat in de Omgevingswet. Onder deze wet zijn regels opgesteld om de uitstoot van zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) te minimaliseren. Om dit verder aan te scherpen, is op 19 december 2024 het Besluit ZZS-register in werking getreden. Tegelijkertijd zijn er aanpassingen gemaakt in bestaande regelingen, zoals het Bal, het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en het Omgevingsbesluit. Met het doel om de invoering van een nieuwe ZZS-emissiedatabase en het ZZS-emissieregister te ondersteunen. Voor wie is het ZZS-register van toepassing? Nieuw is de verplichting dat je als bedrijf eens in de 5 jaar je emissies van ZZS moet registreren in een online module en die dit openbaar maakt. De registratieplicht geldt voor bedrijven met bepaalde vergunningplichtige milieubelastende activiteiten volgens hoofdstuk 3 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal), specifiek voor bedrijven waarbij §5.4.3. Zeer zorgwekkende stoffen uit hoofdstuk 5 van het Bal van toepassing is. Deze paragraaf is van toepassing op milieubelastende activiteiten die een risico vormen voor het milieu of de gezondheid vanwege het vrijkomen van ZZS. Denk bijvoorbeeld aan: Opslag van gevaarlijke stoffen Chemische productie-industrie Metaalbewerking en -recycling Waterzuivering en afvalbeheer Hoe ziet de ZZS-emissiedatabase eruit? De ZZS-emissiedatabase is een digitale module, ontwikkeld voor het invoeren van je ZZS-emissies. Het RIVM heeft deze module ontwikkeld binnen het elektronisch milieujaarverslag, ook wel bekend als e-MJV. Via deze infrastructuur lever je als bedrijf je gegevens regelmatig en gestandaardiseerd aan, waardoor trends in emissies beter zichtbaar worden. Aangezien het e-MJV al bekend en beproefd is, wordt er verwacht dat dit besluit weinig extra lasten voor je bedrijf met zich meebrengt. De ZZS-emissiemodule binnen het e-MJV (elektronisch milieujaarverslag) is niet automatisch beschikbaar voor elk bedrijf. Hoewel de rapportagemodules via het e-MJV verlopen, moet je als bedrijf de ZZS-module apart aanvragen voordat deze zichtbaar en bruikbaar wordt in het systeem. Dit betekent dat je als bedrijf zelf verantwoordelijk bent voor het activeren van de juiste modules in overleg met het bevoegd gezag of via de helpdesk van het e-MJV. Hoe werkt de ZZS-emissiedatabase? Je voert per emissiepunt en per ZZS je gegevens in over de hoogste jaargemiddelde concentratie en jaarvracht, zowel naar lucht als water. Met het invullen van de ZZS-emissiedatabase, voldoe je als bedrijf meteen aan de informatieplicht richting het bevoegd gezag. Verder is het mogelijk om aanvullende informatie toe te voegen zoals berekeningen, meetrapporten of specificaties over de meetmethoden. De database en het e-MJV; overeenkomsten en verschillen De registratie van de emissie van ZZS dient te worden gedaan in de ZZS-emissiedatabase van het RIVM. Dit is een aparte invoermodule in de digitale infrastructuur van het e-MJV (elektronisch milieujaarverslag). Hoewel de ZZS-emissiedatabase gebruikmaakt van de methodiek van het e-MJV, zijn er enkele belangrijke verschillen. Zo is de ZZS-emissiedatabase geen integraal onderdeel van het e-MJV, omdat deze een andere wettelijke basis heeft. De e-MJV modules zijn afkomstig vanuit de PRTR-verordening, de ZZS-emissiedatabase komt dus vanuit de informatieplicht vanuit het Bal op ZZS. Enkele opvallende verschillen: Omvang van bedrijven: De PRTR-verordening verplicht minder bedrijven tot rapportage dan het Bal. Aantal stoffen: Onder de PRTR-verordening gaat het om circa 90 ZZS, terwijl het Bal rapportage verplicht stelt voor meer dan 2000 stoffen. Drempelwaarden: Voor de PRTR-verordening gelden emissiedrempels; het Bal verplicht rapportage ongeacht de emissiehoeveelheden. Frequentie: De PRTR-verordening kent een jaarlijkse rapportageplicht, terwijl het Bal een vijfjaarlijkse verplichting hanteert. Wanneer je als bedrijf onder beide regelingen valt, betekent dit dat je de emissiegegevens eens in de vijf jaar dubbel moet invoeren. Dit geldt naar schatting voor 7000 bedrijven en circa 90 stoffen. Het ZZS-register en het VRP Het ZZS-register en het Vermijdings- en Reductieprogramma (VRP) zijn aansluitende aspecten. Het register richt zich op het vastleggen van emissies en het bieden van transparantie, terwijl het VRP draait om actieve maatregelen om emissies te vermijden en te reduceren. Het vermijdings- en reductieprogramma geldt voor alle bedrijven die dus vanuit eactiviteiten uitkomen op Bal paragraaf 5.4.3. Conclusie Wanneer voor jouw bedrijf de informatieplicht geldt, op basis van de PRTR of het BAL, dan lever je nu gegevens aan op een eenduidige manier via ZZS-emissiedatabase vanuit de overheid. Toch blijft de vraag of het besluit zijn doelstellingen volledig realiseert. Een evaluatie van de ZZS-emissiedatabase wijst dit hopelijk uit. Deze evaluatie richt zich op de doeltreffendheid, doelmatigheid en praktische uitvoerbaarheid van het systeem. De evaluatie wordt gehouden nog vòòr de invoering van het ZZS-register zelf. Hierdoor worden eventuele knelpunten en verbeterpunten meegenomen voordat een definitieve beslissing volgt over de verdere implementatie. Het inzicht in de emissies van ZZS in jouw omgeving creëert hopelijk een schonere en gezondere leefomgeving. Jaline Bouman Allround adviseur milieu & arbo Deel dit artikel