Hittestress op de werkvloer: een groeiend risico voor jouw organisatie

Waarom is hittestress een serieus arbeidsrisico?

De gevolgen van hittestress zijn aanzienlijk, als jouw collega’s last krijgen van vermoeidheid, hoofdpijn, duizeligheid, concentratieverlies, misselijkheid of verminderde alertheid. Bij langdurige of zware blootstelling neemt ook de kans toe op hitte-uitputting en in ernstige gevallen een hitteberoerte.

Als je collega’s minder geconcentreerd zijn of trager reageren door hittestress, neemt het risico toe bij werkzaamheden met machines, heftrucks, werken op hoogte of fysiek zwaar werk. Zo ontstaan sneller onveilige situaties. Ook uitdroging speelt daarin een belangrijke rol. Bij langdurige blootstelling aan hitte verliest het lichaam vocht en zouten, waardoor de kans op gezondheidsklachten en incidenten verder toeneemt. Het is daarom belangrijk dat je dit op tijd onderkent en passende maatregelen neemt.

Wat is hittestress? Hittestress ontstaat wanneer het lichaam warmte niet goed genoeg afvoert of reguleert. Dat speelt niet alleen bij hoge buitentemperaturen, maar ook in warme binnenruimten, fysiek zwaar werk, hoge luchtvochtigheid, onvoldoende ventilatie, stralingswarmte of het dragen van beschermende kleding. Voor jouw organisatie is het belangrijk om te beseffen dat hittestress niet alleen afhangt van de temperatuur. Ook luchtvochtigheid, luchtbeweging, fysieke belasting, kleding en de duur van de blootstelling bepalen het risico.

Wat kun je in de praktijk beter organiseren?

Waarschijnlijk neem je op warme dagen al maatregelen, maar in veel organisaties blijven die nog te ad hoc. Denk aan extra water aanbieden of medewerkers wijzen op extra pauzes. Dat helpt, maar voorkomt niet altijd dat risico’s al eerder ontstaan. Juist daarom is het belangrijk om hittestress preventief aan te pakken, in plaats van pas te reageren zodra klachten optreden. Dit zijn veelvoorkomende aandachtspunten:

• Je hebt hittestress niet of maar beperkt opgenomen in de RI&E;
• Je beoordeelt risico’s nog niet locatie-, functie- of werkplek-specifiek;
• Je hebt nog geen duidelijk hitteprotocol;
• verantwoordelijkheden zijn niet vastgelegd;
• maatregelen hangen te veel af van individuele leidinggevenden;
• jouw collega’s zijn onvoldoende geïnstrueerd over signalen van oververhitting.

Wat is het wettelijke kader? Volgens artikel 6.1 van het Arbobesluit mag de temperatuur op de arbeidsplaats geen schade veroorzaken aan de gezondheid van jouw collega’s. Je moet rekening houden met de aard van het werk en de fysieke belasting.

Ga aan de slag met arbeidshygiënische strategie

Als er risico’s zijn door warmte, is het belangrijk dat je passende maatregelen neemt volgens de arbeidshygiënische strategie. Je begint met bronmaatregelen, daarna kijk je naar collectieve maatregelen, vervolgens naar organisatorische maatregelen en pas als laatste persoonlijke beschermingsmiddelen. Voor hittestress betekent dit dat je breder kijkt dan alleen de temperatuur. Ook werkomstandigheden, werkzaamheden, blootstellingsduur, ventilatie, planning, pauzes, drinkvoorzieningen en instructies aan je collega’s tellen mee.

Zo pak je hittestress praktisch aan

Een effectieve aanpak begint met een actuele RI&E waarin je hittestress expliciet en per locatie beoordeelt. Kijk daarbij niet alleen naar kantoorruimten, maar juist ook naar werkplaatsen, magazijnen, productieruimten, buitenterreinen, voertuigen en andere plekken waar warmtebelasting kan ontstaan. Zo krijg je sneller scherp waar je direct maatregelen moet nemen.

Praktische maatregelen die je direct kunt inzetten, zijn onder andere:

• plan fysiek zwaar werk zoveel mogelijk op koelere momenten van de dag;
• organiseer extra pauzes bij oplopende temperaturen;
• zorg dat er op elke relevante werkplek voldoende drinkwater beschikbaar is;
• richt schaduwplekken of koele rustruimten in;
• verbeter ventilatie of luchtbeweging waar dat mogelijk is;
• beperk fysieke belasting tijdelijk als de warmte oploopt;
• instrueer collega’s over signalen van oververhitting en wat zij dan moeten doen;
• leg afspraken en verantwoordelijkheden vast in een hitteprotocol.

Voorlichting is daarbij onmisbaar. Je wilt dat jouw collega’s signalen van hittestress bij zichzelf en bij collega’s op tijd herkennen, en weten wanneer zij het werk moeten onderbreken of hulp moeten inschakelen.

Ondersteuning bij het beheersen van hittestress

Onze experts helpen je om hittestress praktisch beheersbaar en zichtbaar te maken en welke maatregelen het beste zijn te ondernemen. Wij ondersteunen bij het beoordelen of hittestress voldoende is opgenomen in de RI&E en brengen per locatie-, functie- of werkgebied in kaart waar de grootste risico’s liggen. Op basis daarvan helpen wij je ook bij het opstellen van passende maatregelen, een praktisch hitteprotocol en duidelijke werkinstructies voor je collega’s en leidinggevenden.  Zo vertaal je wettelijke verplichtingen naar concrete acties die passen bij jouw organisatie en dagelijkse praktijk. Ook kunnen wij je ondersteunen bij het actualiseren van het arbobeleid, het opstellen van toolboxen of voorlichtingsmateriaal en het borgen van hittestress in het Plan van Aanpak. Zo blijft het niet bij benoemen, maar zorg je voor structurele beheersing.