Circulaire bedrijfsvoering en circulaire economie

Wat is het en waarom is het belangrijk voor jouw QHSE-beleid?

Als bedrijf heb je ketenverantwoordelijkheid: je bent mede verantwoordelijk voor wat er met producten gebeurt na gebruik. Circulaire bedrijfsvoering raakt meerdere QHSE-aspecten, zoals afval- en materiaalstromen, milieu-impact en compliance met nationale en Europese beleidskaders. Nederland wil in 2050 volledig circulair zijn. Daar moet je beleid nu al op voorsorteren.

Als bedrijf moet je anticiperen op:

• Gebruik circulaire grondstoffen, zoals gerecyclede of biobased materialen.
• Verminder het gebruik van niet-circulaire grondstoffen binnen de dienstverlening.
• Werk samen met hoogwaardige recyclinginstallaties die aansluiten op je dienstverlening.
• Ontwerp producten en diensten circulair, met aandacht voor hergebruik, reparatie, revisie en refurbishment.

Op Afval Goed Geregeld vind je praktische informatie over verpakkingsafval, het verschil tussen productie- en consumentenafval en de kosteloze inzameling van PD en glas.

Concrete tips voor QHSE-beleid rondom circulaire materialen

Producenten hebben direct invloed op de grondstoffen in hun productieproces. De directe invloed van dienstverleners of niet-producenten is vaak minder, maar via leveranciers is wel te sturen op inzameling, hergebruik en circulaire keuzes. Voordat je keuzes maakt, moet je weten waar je nu staat.

• Voer een nulmeting circulariteit uit om de huidige situatie en verbeterkansen vast te leggen.
• Analyseer dieper de afval- en materiaalstromen met behulp van informatiebladen en instrumenten van de SCCM.
• Neem recyclebare stromen op in je QHSE-managementsysteem, bijvoorbeeld via ISO 14001, en bepaal wat je huidige positie is en je ambities met de R-ladder.

Hoe integreer je circulaire economie in je bedrijf?

Borg circulaire economie in je beleid met concrete doelstellingen en indicatoren. Denk aan:

• Scheid en verzamel afval- en materiaalstromen zoveel mogelijk.
• Vervang niet- of slecht recyclebare grondstoffen, composieten en producten.
• Vervang producten met zeer zorgwekkende stoffen waar mogelijk.
• Beoordeel of vrijkomende afvalstoffen elders in de keten als grondstof zijn in te zetten.
• Ontwerp productie en verpakking met oog voor de eindelevensfase.
• Stel een percentage-eis voor het gebruik van secundaire grondstoffen.
• Evalueer beleid samen met ketenpartners.

Zo maak je circulaire bedrijfsvoering onderdeel van je QHSE-beleid én houd je de maatregelen concreet en beheersbaar.

Afval als grondstof

Afvalstoffen zijn soms opnieuw als grondstof in het productieproces in te zetten. De juridische status bepaalt welke regels gelden, bijvoorbeeld voor transport. Als afvalverwerker ondersteun je de circulaire economie door mee te werken aan een einde-afvalstatus.

Voor een einde-afvalstatus gelden vier criteria:

1. Het materiaal of product wordt gebruikt voor een specifiek doel.
2. Er is een markt of vraag naar het materiaal of product.
3. Het materiaal of product voldoet aan technische eisen en wetgeving.
4. Het materiaal of product heeft geen schadelijke gevolgen voor mens en milieu.

Op Afval Circulair vind je meer informatie over de mogelijkheden om tot een einde-afvalstatus te komen.

Beleid, kaders en wetgeving

Het Nationaal Programma Circulaire Economie 2023-2030 bevat maatregelen om Nederland circulair te maken. Door dit mee te nemen in je QHSE-beleid, bereid je je voor op nieuwe eisen en kansen. Belangrijke wet- en regelgeving:

• Afvalscheiding is verplicht en vastgelegd in het Bal.
• Voor het toepassen van afvalstoffen als grondstof gelden mogelijk vergunning- of meldplichten.
• De zorgplicht voor afvalstoffen blijft een juridische basisverplichting.
• Uitgebreide Producentenverantwoordelijkheid (UPV) geldt voor specifieke productgroepen.
• Circulair inkopen is verplicht bij aanbestedingen.
• Grote bedrijven rapporteren via CSRD over duurzaamheid en transparantie.
• De minimumstandaard voor afvalverwerking is vastgelegd in het CMP.