Kwetsbare gebouwen in een rigide register

Van risicokaart naar Atlas Leefomgeving

Onder de voormalige Wabo (en regelingen zoals Bevi en Revi) werd gewerkt met het Register Externe Veiligheid (REV), ook wel de risicokaart genoemd. Hierin stonden zowel risicovolle activiteiten als (beperkt) kwetsbare objecten aangegeven.

De Omgevingswet heeft dit systeem aangepast:

• Er is een extra categorie toegevoegd: zeer kwetsbare gebouwen
• De term objecten is vervangen door gebouwen en locaties, in lijn met het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl)
• De risicokaart is vervangen door de Atlas Leefomgeving, waarin de gegevens uit het REV zichtbaar zijn gemaakt.

Dit lijkt vooral een technische wijziging, maar in de praktijk heeft dit direct invloed op vergunningverlening en ruimtelijke planvorming.

Belangrijk: De manier waarop gebouwen en locaties nu worden geclassificeerd, heeft grotere gevolgen voor de mogelijkheden van bedrijven om zich te ontwikkelen.

Het belang van het REV

Het Register Externe Veiligheid (REV) is het formele register waarin wordt vastgelegd welke gebouwen als beperkt kwetsbaar, kwetsbaar of zeer kwetsbaar zijn geclassificeerd. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het invoeren van deze gegevens. Dit register heeft een juridische basis: in artikel 11.8 van het Besluit kwaliteit leefomgeving staat dat er een dergelijk register moet bestaan dat de externe risico’s in kaart brengt.

De Atlas Leefomgeving is vooral een communicatie-instrument en heeft op zichzelf geen juridische status. Maar omdat de Atlas Leefomgeving gebruikmaakt van de gegevens uit het REV, ontstaat er toch een indirecte juridische werking.

Dit betekent:

• Het REV vormt de basis voor vergunningverlening en planvorming.
• Bij onjuiste classificaties vertragen projecten of zelfs blokkeren.

Classificaties en individuele toetsing

In de praktijk blijkt dat gemeenten vaak werken met batch-classificaties op basis van algoritmes. Daarbij ontbreekt vaak de capaciteit voor individuele toetsing.  Deze batches zijn een bijzondere soort besluiten, namelijk ‘concrete besluiten van algemene strekking’, waartegen geen bezwaar of beroep openstaat ingevolge artikel 8:3 van de Algemene wet bestuursrecht.

Gevolg:

• Gebouwen met bijvoorbeeld een industriefunctie worden soms te snel als kwetsbaar aangemerkt, terwijl ze eigenlijk beperkt kwetsbaar zijn.
• Tegen deze besluiten staat géén direct bezwaar of beroep open.
• Fouten worden vaak pas ontdekt bij een vergunningaanvraag, met alle vertraging en rechtsonderzekerheid van dien.

Wat te doen bij een verkeerde classificatie?

Een fout in de classificatie vecht je niet rechtstreeks aan. De weg loopt via een latere procedure, bijvoorbeeld bij een omgevingsvergunning. Je maakt dan bezwaar tegen de weigering van de vergunning, waarbij de rechter toetst of de classificatie zorgvuldig en juist is toegepast

Het is dus cruciaal om tijdig te weten of jouw gebouw of locatie, maar ook die van gebouwen of locaties in de omgeving van jouw bedrijf correct is geclassificeerd.

Wat betekent dit voor jouw bedrijf?

Een verkeerde indeling betekent dat je toekomstige plannen – denk aan uitbreiding of nieuwbouw – mogelijk onnodig worden tegengehouden. Dit leidt niet alleen tot extra kosten en vertraging, maar ook tot onzekerheid over de haalbaarheid van je bedrijfsontwikkeling.