Werken met ZZS: voorkom verrassingen

Werken met ZZS: voorkom verrassingen

Zeer Zorgwekkende Stoffen zijn stoffen die ernstige risico’s opleveren voor mens en milieu. Daarom ben je als bedrijf verplicht om het gebruik en de emissie van ZZS zoveel mogelijk te vermijden en te verminderen. De ZZS-lijst van het RIVM is op 1 oktober 2026 geactualiseerd. Inmiddels staan hier bijna 3.500 stoffen op. Dat is nogal wat, maar een stof krijgt niet zomaar de status ZZS. Daar gaat uitgebreid onderzoek aan vooraf. Stoffen waarvoor het onderzoek nog loopt, staan op de Signaleringslijst ZZS. Bij een ‘serieuze signalering’ zijn er sterke aanwijzingen dat een stof aan de ZZS-criteria voldoet.

Niet iedere stof met een ZZS-component is een ZZS

De ZZS-regelgeving is complex voor jouw bedrijf én voor het bevoegd gezag. Sommige omgevingsdiensten gebruiken daarom een AI-module om Material Safety Data Sheets (MSDS), oftewel veiligheidsinformatiebladen (VIB), te analyseren. Ontdekt die AI-module een stof of component die op de ZZS-lijst staat, dan kan dat leiden tot de conclusie dat er sprake is van een ZZS. In sommige gevallen is die conclusie te kort door de bocht.

Een MSDS geeft inzicht in de samenstelling en concentratie van stoffen en componenten. Die informatie helpt bepalen of een stof of mengsel als ZZS geldt. Soms komt een stof door een bepaalde component in eerste instantie naar voren als ZZS, terwijl uit de volledige samenstelling blijkt dat daar toch geen sprake van is. Ook je bedrijfsproces en de omstandigheden waarin je de stof toepast, spelen een rol bij de vraag of er sprake is van ZZS. Werken met actuele MSDS’en is daarom echt een must. Zorg daarnaast dat je stoffenregister op orde is. Zo weerleg je eventuele onjuiste conclusies van het bevoegd gezag gemakkelijker.

Voorkom verrassingen bij de beoordeling van je VRP

Valt jouw bedrijf onder de ZZS-regels uit het Besluit activiteiten leefomgeving? Dan heb je een vijfjaarlijkse informatieplicht. In een vermijdings- en reductieprogramma (VRP) leg je vast wat je doet om ZZS te weren uit de leefomgeving. Die verplichting is niet nieuw. Voor jouw bedrijf geldt deze mogelijk al sinds 2016.

Een goed VRP begint met een actueel en compleet stoffenregister. Daarbij is samenwerking belangrijk: jij kent je processen, wij kennen de regelgeving. Op basis daarvan leggen we niet alleen de stoffen vast, maar ook de context waarin je ze gebruikt. Onze experts ondersteunen je bij het hele proces: van de inventarisatie tot het opstellen en indienen van het VRP en het treffen van maatregelen. Daarbij kijken we vooruit naar veranderingen in wetgeving en toezicht. Zo hou je zelf de regie.

Tip: neem ook stoffen met een ‘serieuze signalering’ mee in je inventarisatie. De kans is groot dat deze later op de ZZS-lijst komen. Zo voorkom je dat je VRP snel achterhaald raakt.

Sinds september 2026 gebruikt het bevoegd gezag een nieuwe handreiking bij de beoordeling van VRP’s. Wij houden daar bij het opstellen al rekening mee. Zo zijn we vragen van het bevoegd gezag voor en ligt de regie bij jouw bedrijf. Meer over het opstellen van een VRP lees je in onze eerdere blog ZZS vermijdings- en reductieprogramma: zo ga je te werk.