Veiligheidscultuur: van afvinken naar echt verbeteren

Veiligheidscultuur: van afvinken naar echt verbeteren

’s Avonds weer veilig thuiskomen

Een menselijke fout of onveilig gedrag is nog steeds de oorzaak van zo’n 80% van de arbeidsongevallen. Als mens zijn we geneigd om daar nieuwe veiligheidsregels of -procedures op los te laten. Toch voorkom je daarmee niet alle bedrijfsongevallen. Echte verbetering ontstaat pas als je medewerkers begrijpen dat ze niet veilig werken voor het bedrijf, maar voor zichzelf en hun collega’s. Uiteindelijk draait het erom dat iedereen ’s avonds weer veilig thuiskomt. Dat is intrinsieke motivatie.

Zie je dat jouw collega’s pas hun veiligheidsbril opzetten wanneer je op de werkvloer komt? Leg dan uit dat die veiligheidsbril niet voor jou is, maar voor henzelf: ‘het zijn jouw ogen, je hebt er maar twee. Wees er zuinig op.’

Intrinsieke motivatie alleen is niet genoeg. Creëer als organisatie de juiste omstandigheden en geef veiligheid altijd voorrang, ook bij hoge werkdruk. Natuurlijk geven leidinggevenden daarbij het goede voorbeeld.

Veiligheidscultuur van zweverig naar concreet

Vind jij werken aan veiligheidscultuur zweverig? Dan ben je niet de enige. Er bestaat immers geen blauwdruk die je over elk bedrijf kunt leggen. Dat maakt het lastig om ermee te beginnen.

Methodes als SCL en VCA-MAX maken dat concreter. Ze geven inzicht in je vertrekpunt: hoe gaat jouw organisatie om met veiligheid en voelen medewerkers zich vrij om onveilige situaties te melden?

Wat is het verschil tussen SCL en VCA-MAX?

SCL en VCA-MAX verschillen in aanpak, doelgroep en mogelijkheden bij aanbestedingen. In het overzicht zie je de belangrijkste verschillen.

Kortom: SCL biedt meer ruimte voor brede ontwikkeling van je veiligheidscultuur. VCA-MAX is een goed alternatief als je al met VCA werkt.

‘Just Culture’: focus op leren

Een sterke veiligheidscultuur vraagt meer dan een methode of certificaat. Minstens zo belangrijk is hoe je reageert als er iets misgaat. Focus bij een incidentenonderzoek niet op de vraag wie ‘schuldig’ is, maar op wat je ervan leert. Dat is waar ‘Just Culture’ (rechtvaardige cultuur) om draait.

Dat betekent niet dat je alles accepteert. Er is verschil tussen een onbedoelde fout en het bewust negeren van veiligheidsregels. Ga je daar eerlijk mee om, dan voelen medewerkers meer ruimte om fouten en onveilige situaties te melden. Ook toolboxmeetings en LMRA’s helpen om risico’s bespreekbaar te maken en samen veiliger te werken.

Investeren in veiligheidscultuur loont

Wil je niet alleen die ‘sticker bij de voordeur’ behalen, maar echt investeren in veiligheidscultuur? Dan levert dat jouw bedrijf meer op dan alleen extra punten bij aanbestedingen. Aandacht voor veilig en gezond werken helpt ongevallen en materiële schade voorkomen. Ook werkdruk, sociale veiligheid en de werksfeer hangen ermee samen. Het een staat niet los van het ander. Bovendien is een geborgde veiligheidscultuur ook een pluspunt bij het vinden van nieuwe en het behouden van bestaande collega’s.